Tarihe Yardımcı Bilimler ve Tarihte Zaman

Coğrafya : Yer bilimi

Arkeoloji : Kazı bilimi

Etnoğrafya : Öz kültür bilimi

Paleografya : Yazı bilimi

Nümizmatik (Meskukat) : Para bilimi

Sosyoloji : Toplum bilimi

Kronoloji : Takvim bilimi

Filoloji : Dil bilimi

Heraldik : Arma bilimi

Sigilografya : Mühür bilimi

Antropoloji : Irk Bilimi

Tarihte Zaman

▪ Tarih biliminde olayların oluş sırasını belirleme ihtiyacı belli zaman dilimlerinin oluşturulmasında etkili olmuştur.

▪  Tarihin yüzer yıllık bölümlere ayrılmasıyla yapılan bölümlenmeye yüzyıl denmiştir.

▪  Tüm insanlığı etkileyip önemli bir olay ile başlayıp yine önemli bir olayla biten, siyasi, sosyal, ekonomik yönden benzerlikler gösteren dönemlere ise çağ denmiştir.

▪  Olayların oluş sırasını belirleyen çizelgelere takvim denmiştir. Güneş yılı ve ay yılı olmak üzere iki çeşit takvim vardır.

Türklerin Kullandığı Takvim Çeşitleri :

1-12 Hayvanlı Takvim : Güneş yılı esaslıdır. Her yıla bir hayvan ismi verilir. 12 aydan oluşur.

2- Hicri Takvim : Ay yılı esaslıdır. İlk kez Hz. Ömer zamanın da kullanılmaya başlanmıştır. Hicret başlangıçlıdır.

3- Celali Takvim : Büyük Selçuklu Devleti’nde Melikşah zamanında ayrıca Harzemşahlar ve Babürler tarafından da kullanılmıştır. Güneş yılı esaslıdır. İran kökenlidir.

4- Rumi (Mali) Takvim : Güneş yılı esaslı bir takvimdir. Osmanlılarda IV. Mehmet zamanında kullanılmaya başlanmıştır. Sadece ekonomik alanda kullanılmıştır. Hicret başlangıçlıdır.

5- Miladi Takvim : 1 Ocak 1926’dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Mısırlılar ve Romalılar geliştirmiştir. Hz. İsa’nın doğumu (Milad-0) başlangıç kabul edilmiştir

Tarih ve Özellikleri

       Geçmişte yaşamış olan toplulukları belgelere dayanarak, yer ve zaman göstererek, sebep-sonuç ilişkisi içerisinde izleyen ve objektif olarak açıklayan bir bilimdir.

Tarihin Özellikleri :

1- Geçmiş olayları inceler.

2- Belgelere dayanmalı ve objektif olunmalıdır.

3- Yer ve zaman belirtilmelidir.

4- Sebep sonuç ilişkisi olmalıdır.

5- İnsanlar tarafından meydana getirilirler.

6-Tarihi olaylar tekrarlanamaz. Deney ve gözlem yapılamaz.

7- Olayın meydana geldiği devrin şartları ve değer yargıları iyi bilinmelidir.

8- Araştırma mümkün olduğu kadar olayın geçtiği yerde yapılmalıdır.