İnkılap Tarihi Deneme Test

1.M.Kemal’in doğduğu yıllarda Osmanlı Devleti zor durumdaydı.Bu zor durumdan kurtulmak için bazı fikir akımları ortaya atılmıştır.Aşağıdakilerden hangisi bu fikir akımlarından biri değildir?

A) Ümmetçilik                             B) Balkancılık

C) Turancılık                              D) Batıcılık

2 .Selanik, Rumeli’de yer alan bir Osmanlı şehriydi. Limanıyla Ege Denizine açılan şehir,Osmanlının Avrupa ile ticaretinde önemli bir konuma sahipti. Selanik, Üsküp, Belgrat, Manastır, ve İstanbul'a demiryolu ile bağlanmıştır.Selanik şehrinde Türklerle birlikte Rum ,Bulgar,Surp,Yahudi, ve Ermeniler gibi milletlerde yaşamaktaydı.Aşağıdakilerden hangisi 19.yüzyıl sonlarında Balkanların özellikleri arasında yer almaz?

A) Batıyla iletişime açıktılar.

B) Ulaşım gelişmiştir.

C) Ticaretin az geliştiği bir bölgedir.

D) Kültürel zenginliğe sahiptir.

3.Yüzyıllarca uyum içinde yaşayan farklı kültürler 19. yüzyıl sonunda çatışma ortamına sürüklendi. Değişen şartlarla birlikte Osmanlı aydınları parçalanmayı engellemek için bazı fikir akımlarını ortaya attılar.Aşağıdakilerden hangisi bu fikir akımları arasında yer almaz?

A) Osmanlıcılık                   B) Sömürgecilik

C) İslamcılık                      D) Batıcılık

4 . Aşağıdakilerden hangisinin M.Kemal’in fikir hayatının gelişmesinde etkili olan şehirler arasında gösterilemez?

    A) Çanakkale             B) Manastır    

    C) Selanik                 D) İstanbul

5.M.Kemal daha okul yıllarında ülkesinin geleceği ile ilgili düşünceler içerisindeydi. İlk görev yeri Şam'da yakın arkadaşları ile bir cemiyet kurdu.sosyal bilgiler Yukarıda bahsedilen ve M.Kemal'in kurduğu bu cemiyetin adi aşağıdakilerden hangisidir?

 A)Vatan ve Hürriyet          B) Kürt Teali

 C)İttihat Terakki              D) Trakya Paşaeli

6.Mustafa Kemal çeşitli sebeplerden dolayı 3 farklı şehirde birçok farklı okulda öğrenim görmüştür.Zorluklarla geçen bu öğrenim hayatında 1905 çok başarılı bir şekilde mezun olmuştur. M.Kemal'in 1905 yılındaki mezun olduğu rütbe aşağıdakilerden hangisidir?

A) Onbaşı                       B) Kurmay Binbaşı

C) Kurmay Yüzbaşı         D) Teğmen

 7 .1881'de Selanik’te dünyaya gelen Mustafa Kemal 1938 İstanbul Dolmabahçe'de hayata gözlerini yummuştur.Aşağıdaki olaylardan hangisi Mustafa Kemal hayata gelmeden önce gerçekleştirilmiştir?

A)Kanun-i Esasi            B)Teşkilat-ı Esasi

C)Traplusgarb Savaşı   D) 2.Meşrutiyetin İlanı

 8.Selanik nüfusunun çoğu gayrimüslimlerden (müslüman olmayanlar) oluşuyordu.Türklerle birlikte Rum,Sırp,Bulgar, Yahudi, ve Ermeniler gibi milletlerin bir arada yaşadığı Selanik, Osmanlı toplum yapısının küçük bir kopyası gibiydi.Paragrafta 'küçük bir kopyası gibi' ifadesi ile ne anlatılmak istenmiş olabilir? 

A) Osmanlı devletinde Türklerin azınlıkta

     olduğu

B) Osmanlı devletinde gayrimüslimlerden

    çoğunlukta olduğu

C) Selanik'in Osmanlı devletinin en kalabalık  

    şehri olduğunu

D) Osmanlı devletinin çok uluslu,zengin bir 

     kültüre  sahip olduğunu

10.M.Kemal'in babası Ali Rıza Efendi'nin ailesi Söke (Aydın); annesi Zübeyde Hanım'ın ailesi ise Konya’dan getirilerek Rumeli’ye yerleştirilen bu Türk ailelerindendir.Buna göre bu ailelerin Rumeli’ye yerleştirilmeleri Osmanlı Devletinin hangi uygulamasının sonucudur?

A) Devşirme politikası       B) İskan Politikası

C) Tımar Sistemi              D) Enderun mektebi

11.M.Kemal'in dünyaya geldiği yüzyılda Osmanlı Devleti çok uluslu bir yapıya  sahipti.Irk,dil,din ve kültür bakımından birbirinden çok farklı onlarca ulus bir arda yaşıyorlardı.Yukarıdaki bilgilerden yola çıkarak Osmanlı Devletinde yaşayan ulusların Osmanlı Devletine karşı ayaklanmalarına neden olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

A) Coğrafi Keşifler       B) Reform Hareketleri

C) Fransız İhtilalı        D) Sanayi İnkılabı

12. M.Kemal’in Selanik’in Koca Kasım Mahallesi, Islahane Caddesinde doğduğu ev, cumhuriyetin ilanının 10. yılında  Selanik Belediyesi tarafından Cumhurbaşkanı M.Kemal Atatürk’e armağan edilmiştir.Bu ev günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.Veri bilgilerde aşağıdaki sorulardan hangisinin yanıtı yoktur?

A) Atatürk’ün doğduğu evin mahallesinin adı nedir?

B) Evin günümüzde ne amaç için kullanılıyor?

C) Atatürk’e evi kim hediye etti?

D) Atatürk kaç yılında doğdu?

Şam

İlk görev yeri

13.

31 Mart Ayaklanması

İstanbul

Askeri Ateşelik

Sofya

Derne komutanlığı

?

 

      Yukarıdaki diyagramda ‘‘?’’ işaretli yere   

    ağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

       A) Selanik                      B) Trablusgarp  

       C) Manastır                   D) Çanakkale

14. Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal'in tanınmasında ve liderliğinin ön plana çıkmasında daha etkili olmuştur?
A) Çanakkale Savaşı    B) Trablusgarp Savaşı
C) 31 Mart Olayı           D) Kafkas Cephesi

15. Ben size savaşmayı değil, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçen zaman içinde yerimize başka kuvvetler ve komutanlar gelebilir.Atatürk'ün bu anlatımına göre, aşağıdakilerden hangisine önem verdiği söylenebilir?
   A) Akıl ve bilimi rehber edinmeye
   B) Disiplinli olunmaya
   C) Vatan için fedakarlık yapmaya
   D) Barışseverliğe

16. Mustafa Kemal Harp Okulu'nu 459 öğrenci arasından sekizinci olarak bitirdikten sonra Harp Akademisi sınıfına seçilmiştir.Bu bilgilere bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Mustafa Kemal'in başarılı bir öğrencilik hayatının

    olduğu
B) Harp Akademisi’nin Selanik şehrinde olduğu
C) Mustafa Kemal'in yüzbaşılığa yükseldiği
D) M. Kemal'in askeri bir okuldan sivil bir okula   

    geçtiği

17. Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal’in mezun olduğu okullar arasında yer almaz?
     A) Şemsi Efendi İlkokulu
     B) Selanik Mülkiye Rüştiyesi
     C) Selanik Askeri Rüştiyesi
     D) Manastır Askeri İdadisi

18. I.   Romanya  II.   Suriye    III. Çanakkale

Mustafa" Kemal Paşa I. Dünya Savaşımda yukarıdaki verilen cephelerden hangilerinde yer almıştır?

A) I ve II                             B) I ve III

C) II ve III                          D) I, II ve III

19.Mustafa Kemal matematik dersini çok severdi. Manastır Askeri idadisi'nde ise edebiyat ve tarih derslerine olan ilgisi arttı.Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A) Askerlikle ilgili derslerine daha çok önem  

    verdiğinin
B) Mustafa Kemal'in birçok alanda kendini yetiştirmek

    istediğinin
C) Günlük yaşamı etkileyen toplumsal sorunlara

     çözüm aradığının
D) Kendini askeri alanda başarılı hissettiğinin

20. I-İstanbul Harp Okulu
      II- Şemsi Efendi İlkokulu
     III- Manastır Askeri İdadisi
     IV- Selanik Askeri Rüştiyesi
      V- İstanbul Harp Akademisi
Yukarıda Atatürk’ün eğitim hayatı boyunca devam ettiği okulların mezuniyet tarihlerine göre kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) II-IV-V-I-III                        B) II-III-IV-V-I
C) II-I-III-IV-V                       D) II-IV-III-I-V

HALİFELİĞİN KALDIRILMASI 3 MART 1924

HALİFELİĞİN KALDIRILMASI 3 MART 1924

Sebepleri

Ø  Saltanatı kaldırılması ve Cumhuriyetin ilanı ile halifeliğin bir fonksiyonunun kalmaması

Ø  Ulusal egemenlikle halifeliğin bağdaşmaması.

Ø  Yeni rejime karşı olanların sığınabilecekleri tek makamın ha­lifelik olması

Ø  Bazı milletvekillerinin halifeyi TBMM'nin üzerinde görmeleri

·          Bütün bu gelişmeleri dikkate alan TBMM, 3 Mart 1924'de çıkardığı bir kanunla halifeliği kaldırdı, aynı zamanda;

·          Şer'iye ve Evkaf Vekaleti kaldırıldı. Yerine daha sonra Diya­net İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu.

·          Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti kaldırıldı. Genel kur­may başkanlığı kuruldu ve siyaset dışı bırakıldı.

·          Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarılarak eğitimde birlik sağlandı.

·          Osmanlı hanedanı yurt dışına çıkarıldı.

Halifeliğin Kaldırılmasının Sonuçları

ü  İnkılapların gerçekleştirilmesi için uygun bir ortam hazırlandı.

ü  Laikliğin gerçekleştirilmesi için önemli bir adım atıldı.

ü  Yeni kurulan rejim güçlendirilerek eski rejime dönüş yolu ka­patıldı.

ü  Ulusal egemenliğin pekiştirilmesi sağlandı.

ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ

ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ

İlk TBMM'de Gruplar

Ø  İlk TBMM'de bütün milletvekillerinin ortak amacı vatanın iş­galden kurtarılması olduğu için partileşmeye gidilmedi.

Ø  İlk TBMM'de Islahat Grubu, İstiklal Grubu, Tesanüt Grubu gi­bi gruplar vardı.

Ø  Mustafa Kemal Paşa'nın öncülüğünde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu kuruldu.

Ø  Mustafa Kemal Paşa taraftarlarına I. Grup, karşı olanlara ise II. Grup dendi. II. Grup saltanat ve hilafet taraftarı idi.

HALK PARTİSİ'NİN KURULUŞU 9 Ağustos 1923

Ø  Mustafa Kemal Paşa'nın öncülüğünde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk grubu temel alınarak kuruldu.

Ø  Parti 1923-1950 yılları arasında tek başına iktidarda kaldı.

Ø  Bu süre içinde;

ü  Mustafa Kemal Paşa 1923- 1938

ü  İsmet İnönü                 1938-1950

ü  hem cumhurbaşkanlığı hem de genel başkanlık yaptılar.

ü  Yapılan inkılaplar parti programına dayanarak gerçekleştiril­miştir.

ü  Halk partisi ekonomide devletçiliği savunmuştur.

ü  Türkiye'de kurulan ilk siyasi partidir.

ü  Halk partisi 14 Mayıs 1950'de yapılan seçimleri kaybetti ve yönetimi Demokrat Parti aldı.

ORDUNUN SİYASETTEN AYRILMASI 10 Aralık 1924

ü  ve II. TBMM döneminde milletvekilliği ile komutanlık aynı kişide bulunabiliyordu.

ü  Mustafa Kemal Paşa ittihatçılarda gördüğü ordu-politika ilişki­sinin Cumhuriyet döneminde de devam etmesini istemiyordu.

ü  1924 yılı Ekim ayı sonlarında Kazım Karabekir Paşa, Ali Fu­at Paşa, Refet Paşa gibi komutanlar birliklerinin başından ay­rılarak      Ankara'ya geldiler. Bu gelişmeler üzerine milletvekilli­ğiyle askerliğin aynı kişide bulunamayacağına dair kanun ka­bul edildi.

ü  Böylece ordu siyasetten ayrıldı.

TERAKKİPERVER CUMHURİYET PARTİSİ 17 KASIM 1924

Ø  Partinin genel başkanı Kâzım Karabekir Paşa'dır.

Ø  Kurucuları milli mücadelenin önde gelen isimleridir. Rauf (Or-bay) Bey, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa, Refet (Bele) Paşa, Ad­nan (Adıvar) Bey gibi

Ø  Türkiye'de Halk partisinden sonra kurulan ikinci parti, Cum­huriyetin ilanından sonra kurulan ilk partidir.

Ø  İlk muhalefet partisidir.

ð   Ekonomide liberal düşünceyi savunmuştur.

ð  Dini inançlara saygılı olmayı ilke olarak kabul etmiştir.

Ø  Terakkiperver Cumhuriyet Partisi'nin muhafazakar ve dini inanç!ara saygılı bir siyaset izlemesi yeni rejime karşı olanla­rın bu partide yer almalarına neden oldu.

Ø  Terakkiperver Cumhuriyet partisi Şeyh Said isyanı ile ilgisi olduğu gerekçesiyle kapatıldı. (5 Haziran 1925)

Ø  Çok partili hayata geçişte ilk deneme başarısızlıkla sonuçlandı.

ŞEYH SAİD İSYANI 13 ŞUBAT 1925

SEBEPLERİ

Ø  Şeyh Said'in yeni rejime karşı olması

Ø  İngilizlerin kışkırtmaları

Ø  Terakkiperver Cumhuriyet Partisi'nin kurulması

ü  Diyarbakır'da başlayan isyan çok geniş bir alana yayıldı.

ü  İsyanı bastıramayan Fethi (Okyar) Bey hükümeti istifa etti, yeni hükümeti İsmet Paşa kurdu.

ü  Alınan tedbirlerle Şeyh Said isyanı bastırıldı.

SONUÇLARI

ü  Takrîr-i Sükun Kanunu çıkarıldı. (4 Mart 1925)

-       Bu kanunla basına sınırlama getirildi.

-       Hükümetin eleştirilmesi yasaklandı.

-       Bu kanun 1929'a kadar yürürlükte kaldı.

ü  İsyan bölgelerine İstiklal mahkemeleri gönderildi.

ü  Yeni rejime yönelik ilk isyandır.

ü  Terakkiperver Cumhuriyet Partisi kapatıldı.

ü  İlk demokrasi denemesi başarısızlıkla sonuçlandı.

ü  İngiltere Musul konusunda önemli bir avantaj elde etti.

MUSTAFA KEMAL PAŞA'YA SUİKAST GİRİŞİMİ 16 HAZİRAN 1926

ü  Eski ittihatçılarla yeni rejime karşı olanlar Mustafa Kemal Pa­şa'ya bir suikast düzenleyerek iktidarı ele geçirmeyi planladı­lar.

ü  Suikast yeri olarak İzmir seçildi.

ü  Suikast gerçekleşmeden ortaya çıkarıldı.

ü  Olayı planlayanlar İzmir İstiklal mahkemesinde yargılanarak ağır cezalara çarptırıldılar. .

ü  Mustafa Kemal Paşa "Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır." demiştir.

SERBEST CUMHURİYET PARTİSİ 12 AĞUSTOS 1930

ü  1929'da bütün dünyada başlayan ekonomik bunalım Türki­ye'yi de etkiledi.

ü  İktidardaki Cumhuriyet Halk Partisi'ne karşı tepkiler artmaya başladı.

ü  İktidar partisinin denetlenebilmesi ve demokrasinin tam ola­rak yerleşebilmesi için yeni bir partiye ihtiyaç duyuldu.

ü  Mustafa Kemal Paşa'nın isteğiyle Fethi (Okyar) Bey'in baş­kanlığında Serbest Cumhuriyet Partisi kuruldu.

ü  Serbest Cumhuriyet Partisi ekonomide liberalizmi savunu­yordu.

ü  Zamanla partiye inkılap karşıtları girmeye başladı.

ü  Fethi Bey kontrolü kaybedeceğini anlayınca partiyi feshetti. (17 Kasım 1930)

ð  Menemen Olayı 23 Aralık 1930

ü  Derviş Mehmet ve adamları Menemen'de olay çıkardılar.

ü  Olayı bastırmak isteyen asteğmen Kubilay öldürüldü.

ü  Alınan tedbirlerle isyan bastırıldı.

ü  Olayı çıkaranlar İstiklal mahkemelerinde yargılanarak ağır cezalara çarptırıldılar.

ü  Menemen olayı rejime yönelik ikinci harekettir.

ü  Serbest Cumhuriyet Partisi'nin feshedilmesindeki haklılık an­laşılmıştır.

ü  1946'ya kadar çok partili hayata geçilmesi gecikmiştir.

ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİLEMEMESİNİN SEBEPLERİ

ü  Yeni rejimin yerleştirilmek istenmesi

ü  Halkın çok partili hayata hazır olmayışı

ü  Yeni bir dünya savaşının çıkma ihtimali

ü  Lozan'dan kalan bazı sorunların çözülmek istenmesi (Hatay-Boğazlar)

ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ 1946

Ø  II. Dünya savaşından sonra bir çok ülkede demokrasi hakim olmaya başladı.

Ø  Savaşı kazanan ülkeler de demokrasi ile yönetilen ülkelerdi,

Ø  Dünya barışını korumak için savaştan sonra Birleşmiş Millet­ler kuruldu.

Ø  Türkiye'nin de dünya devletleri içerisinde yerini alabilmesi için çok partili hayata geçmesi gerekiyordu.

Ø  1946'da Cumhuriyet Halk Partisi'nden ayrılan Adnan Mende­res, Celal Bayar, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü Demokrat Parti'yi kurdular.

Ø  1946'da "açık oy, gizli sayım" sistemine dayalı yapılan seçimi Cumhuriyet Halk Partisi kazandı.

Ø  14 Mayıs 1950'de "gizli oy, açık sayım" sistemiyle yapılan se­çimi Demokrat Parti büyük bir çoğunlukla kazandı.

Ø  Demokrat Parti 1950-1960 yılları arasında Türkiye'yi idare etti.

Ø  Bu dönemde Cumhurbaşkanı - Celal Bayar, Başbakan - Adnan Menderes TBMM Başkanı - Refik Koraltan